VOORWOORD VOORZITTER

Het afgelopen jaar heeft, net als het voorgaande jaar, in het teken gestaan van de verdere professionalisering van Efcap. De programmacommissie heeft, onder bezielende leiding van Joan van Horn, in 2010 drie boeiende studiedagen georganiseerd waarbij een stijgende lijn is te zien in het aantal bezoekers én de beoordeling. Ans Schouten en Arne Popma hebben zich daarbij als nieuwe programmacommissieleden waardige ‘partners in crime’ getoond. Daarnaast heeft menig bestuurslid hand- en spandiensten verleend om bijvoorbeeld de organisatie (Mara Eisenberg & Krijnie Schotel) en accreditatie (Anne Maurice van Eck & Hilmar Backer) soepel te laten verlopen. Will Sorée heeft zich enorm ingezet om E-captain goed geïmplementeerd te krijgen. Het is voor u als lid mogelijk even wennen, maar u kunt er van op aan dat het een aanzienlijke verbetering is ten opzichte van hoe het voorheen was georganiseerd. Jo Leunissen, ‘onze man van de centen’, heeft zijn rol als penningmeester weer met verve vervuld. Helaas is in 2011 zijn tweede termijn als bestuurslid afgelopen. Ik heb er vertrouwen in dat, mede door Ecaptain, de overdracht soepel zal verlopen.

In 2010 heeft Efcap-EU onder voorzitterschap van Theo Doreleijers wederom een succesvol congres georganiseerd. Het congres dat dit jaar in Basel plaatsvond, is zowel door behandelaren als door onderzoekers goed bezocht en bijzonder positief ontvangen. We zien uit naar het congres in 2012.

In het komende jaar gaan we op dezelfde voet verder door het bieden van een aansprekend en relevant programma-aanbod voor onze leden. Op basis van de evaluaties proberen we daarbij zo goed mogelijk in te spelen op de wensen en behoeften. De ontwikkelingen in het forensisch psychiatrisch jeugdveld gaan immers snel en er lopen veel onderzoeken die meer dan de moeite waard zijn om kennis van te nemen. We hebben er alle vertrouwen in dat 2011 een inspirerend en prikkelend jaar zal worden.

                        Chijs van Nieuwenhuizen, Voorzitter Efcap‐Nl

HET BESTUUR

Mara Eisenberg, secretaris

Wijzigingen in het bestuur

Mw. mr. J. van Duffelen-Bom heeft begin 2010 de taken van mw. Mr. B. van der Staak als juridisch adviseuse van het bestuur overgenomen.

Mw. drs. A.M.J. van Eck maakt per 1 januari 2011 geen deel meer uit van het bestuur. Drs. mw. M.J. Eisenberg heeft de taak van secretaris begin 2010 van haar overgenomen.

Bestuursleden

Het bestuur in 2010 werd gevormd door:

- Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen, voorzitter (Hoogleraar Forensische Geestelijke Gezondheidszorg van Universiteit van Tilburg en GGzE, centrum voor Kinder– en Jeugdpsychiatrie).

- Dhr. drs J.M.M. Leunissen, penningmeester (MST expert De Viersprong).

- Mw. M.J. Eisenberg MSc, secretaris (Onderzoeksmedewerker De Waag)

- Mw. dr. J. E. van Horn, voorzitter programmacommissie (Hoofd afdeling onderzoek De Waag).

- Dhr. drs. H.S. Backer, verschillende bestuurstaken (Kinder- en Jeugdpsychiater bij Triversum).

- Mw. drs. K. Schotel, verschillende bestuurstaken (lid raad van bestuur Avenier, jeugd-en opvoedhulp)

- Mw. drs. A. Schouten, lid programmacommissie (Psycholoog en portefeuillehouder jeugd bij het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie.

- Dhr. dr. A. Popma, lid programmacommissie (Psychiater de Bascule/onderzoeker VUMC).

Juridisch adviseur

De juridisch adviseuse voor het bestuur is:

- mw. mr. J. van Duffelen-Bom (werkzaam als jurist bij de Raad voor de Kinderbescherming)

Overige medewerkers

- Dhr. W. Sorée is al vele jaren de internetmanager van de Efcap-website.

- Dhr. S. van der Elsen (masterstudent Strafrecht) is verantwoordelijk voor het aandragen van o.a. nieuwsitems, congresaankondiging en verslagen van de studiedagen voor de website.

SECRETARIAAT LEDENZAKEN

Mara Eisenberg, secretaris

Nieuwe en uittredende leden

In 2010 zijn er 31 nieuwe leden toegetreden tot de Efcap-nl en hebben 17 leden hun lidmaatschap opgezegd. Het jaar 2010 werd afgesloten met een ledenaantal van 263. Het ledenbestand is dit jaar gegroeid met 14 leden. Vorig jaar betrof de groei 16 leden.

Reikwijdte Efcap-nl

De leden van Efcap-nl zijn net als voorgaande jaren onder meer werkzaam bij justitiële jeugdinrichtingen, Raad voor de Kinderbescherming, centra voor kinder- en jeugdpsychiatrie, ambulante en semimurale behandelinstellingen en binnen de forensische diagnostiek.

Communicatie met leden

De vertrouwde items zoals nieuwsberichten uit het jeugd forensische veld, aankondigingen van interessante congressen, studiedagen en workshops en de verslagen van de Efcap studiedagen waren te vinden op de vernieuwde website www.efcap.nl

De Internet‐Manager Will Sorée is naast het verfraaien van de lay‐out van de website druk bezig geweest met het inrichten van ‘mijn Efcap’. Elk lid heeft een persoonlijke gebruikersnaam en inlogcode ontvangen, hiermee is het mogelijk geworden voor alle leden om op elk gewenst moment zelf de NAW‐gegevens aan te passen. Aangezien we u op de hoogte houden via de email is het tijdig wijzigingen van uw NAW‐gegevens van groot belang. Het is vanaf januari 2011 mogelijk om u via de website op te geven voor de studiedagen. Ideeën en tips voor de website en andere vragen of opmerkingen kunt u doorgeven aan het secretariaat via

administratie@efcap.nl.

Het postadres voor financiële zaken is:

Dhr. J. Leunissen

Adrianus van Duynstraat 1

6255 BB Noorbeek (L)

Het postadres voor administratieve zaken is:

De Waag Utrecht

Tav M. Eisenberg

Posbus 1362

3500 BJ Utrecht

PROGRAMMACOMMISSIE 2010

Joan E. van Horn, voorzitter programmacommissie

Professionalisering van studiedagen

In het jaarverslag van 2009 werd toegelicht op welke wijze Efcap-nl haar studiedagen heeft geprofessionaliseerd en welke acties er in 2010 stonden gepland. Een belangrijke slag die Efcap-nl wilde maken is het accrediteren van de studiedagen. Voor de studiedag van 12 november werd accreditatie aangevraagd bij de volgende beroepsverenigingen: Nederlands Instituut voor Psychologen jeugd (NIP‐jeugd), Nederlandse Vereniging van pedagogen en Onderwijskundigen (NVO), Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), Federatie van Gezondheidszorg Psychologen (FGZP). Bij deze verenigingen wordt ook in 2011 accreditatie aangevraagd.

Studiedagen 2010

In 2010 organiseerde Efcap-nl drie studiedagen: 26 januari, 27 mei en 12 november. Deze dagen werden goed bezocht. Het gemiddelde aantal bezoekers was 56. Dit grote aantal is een bevestiging van de conclusie van vorig jaar dat de formule van onze studiedagen aanslaat bij de wensen en verwachtingen van onze leden en andere geïnteresseerden. Zie hieronder voor meer informatie per studiedag.

Studiedag 26 januari 2010 & Algemene Ledenvergadering

Aantal bezoekers: 53

Thema

Hoofddoek af of blinddoek om: Jongeren met verschillende etnische achtergronden in de strafrechtketen

De laatste jaren is de aandacht voor etniciteit in relatie tot criminaliteit sterk toegenomen. Een van de thema’s die velen bezighoudt is of het aandeel van etnische groepen in ons land in de criminaliteit groter is dan dat van autochtone Nederlanders. Zo ja, om welke etnische groepen gaat het dan voornamelijk en valt er iets te zeggen over de vormen van criminaliteit waarin zij het meest actief zijn? Kan een eventuele oververtegenwoordiging van bepaalde etnische groepen mede worden verklaard door factoren zoals grootstedelijke armoede, sociaaleconomische achterstand, integratie problemen en de blijvende oriëntatie op het land van herkomst.

Een ander thema betreft de idee dat allochtone jongeren meer in de gaten worden gehouden en daarom sneller met politie en justitie in aanraking komen. Als ze eenmaal in het strafrechtelijk systeem zitten, lijken ze ook zwaarder te worden gestraft. Gaat de blinddoek af, wanneer een persoon een hoofddoek om heeft?

Op deze dag vond tevens de Algemene Ledenvergadering plaats.

Sprekers en onderwerp

De studiedag werd ingevuld door volgende vijf sprekers met een algemene ledenvergadering

direct na de lunch:

1. Prof. Dr. Paul Vlaardingenbroek - Jongeren, etniciteit en het (straf)recht. Vrouwe Justitia is niet blind!

2. Dr. Astrid Kamperman - Migrantenjongeren in Nederland: een introductie.

3. Drs. Glenn Helberg - Antilliaanse jeugd in de Nederlandse strafrechtketen.

4. Dr. Marjolijn Blom - Jeugdcriminaliteit: een vergelijkend onderzoek naar culturele verschillen.

5. Dr. Gonneke Stevens & drs. Violaine Veen - Marokkaanse jeugddelinquenten: een klasse apart.

Studiedag 27 mei 2010

Aantal bezoekers: 54

Thema

Van straf naar zorg: een zorg minder?

Over de gevolgen van de scheiding tussen strafrechtelijk en civielrechtelijk geplaatste jongeren

Enkele jaren geleden besloot de politiek, na uitvoerige aandacht van de media, dat strafrechtelijk en civielrechtelijk geplaatste jongeren niet langer in dezelfde inrichting konden verblijven. Het beeld van slachtoffers die opgesloten werden in een gevangenis, te midden van hun daders, werd niet langer acceptabel gevonden. Hoewel verschillende onderzoeksrapporten en de algemene opinie van professionals uit het veld argumenten aanvoerden tegen het scheiden van strafrechtelijk en civielrechtelijk geplaatste jongeren, werd deze scheiding toch

doorgezet. Vervolgens droeg het slechte imago van de Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI’s) als behandelinstelling verder bij aan een sterke afname van het aantal strafrechtelijke plaatsingen in de JJI’s.

Op dit moment is er sprake van een aanzienlijke leegstand in de JJI’s. En dat terwijl de gesloten jeugdzorg kampt met zeer forse wachtlijsten en van plan is veel capaciteit bij te bouwen.

Onduidelijk is of er een verschuiving heeft plaatsgevonden naar ambulante, systeem/familie gerichte interventies.

Waar blijven de jeugdigen, en zijn ze nu beter af? Zal er een kloof ontstaan tussen de gesloten jeugdzorg en de JJI's? En hoe moet het verder? Efcap-nl nodigde sprekers uit om de verschillende kanten van de zaak te belichten, waaronder de politiek, het ministerie van Justitie en Jeugd en gezin en natuurlijk professionals uit het veld zoals behandelaars en verwijzers.

Sprekers en onderwerp

Op deze studiedag kwamen de volgende vijf sprekers aan bod:

1. Dr. Marianne Langkamp - De noodzaak van scheiding tussen civiel– en strafrechtelijk geplaatste jongeren.

2. Drs. Peter Levenkamp - Visie op en toekomstig beleid met betrekking tot de gesloten jeugdzorg.

3. Dr. Niels Duits - Indicatie voor de PIJ-maatregel: mogelijke verklaringen voor de terugloop van het aantal PIJ opleggingen.

4. Drs. Christian van Dam - De gevolgen van de scheiding voor behandeling en beleid.

5. Drs. Ruben Simmering - Hoe beïnvloedt de scheiding de advisering rond strafrechtelijk en civielrechtelijke plaatsing?

Studiedag 12 november 2010

Aantal bezoekers: 61

Thema

Agressie bij jeugdigen: wat is het en wat doen we er aan?

Een groot aantal jongeren wordt na een geweldsdelict behandeld in een (ambulante) forensische setting. Ook binnen de behandelsetting worden hulpverleners vaak geconfronteerd met geweldsincidenten. Wat is de oorzaak van het geweld bij jongeren en welke methodieken hebben hulpverleners tot hun beschikking om het geweld voor te zijn en verdere escalatie te voorkomen? Dit waren de onderwerpen van de studiedag die Efcap-nl organiseerde op vrijdag

12 november 2010.

In de ochtend werd aandacht besteed aan verschillende vormen van agressie en de laatste stand van (neurobiologisch) onderzoek naar de onderliggende  mechanismen van agressie.

Tevens werd vanuit ontwikkelingsperspectief gekeken naar het ontstaan van agressie regulerende mechanismen bij jeugdigen. In de middag werd stilgestaan bij instrumenten om verschillende vormen van agressie te meten en in kaart te brengen in de klinische praktijk. Ook kwam een aantal methoden aan bod om op afdelingen agressie te verminderen/hanteren ofwel te voorkomen en werden enkele evidence-based behandelingen voor agressieregulatieproblematiek

worden besproken.

Sprekers en onderwerp

Op deze studiedag spraken de volgende vijf sprekers:

1. Prof. dr. Henk Nijman - Achtergronden en voorkomen van agressie

2. Drs. Ad Gerritsen - Mentalisatie Bevorderende Therapie (MBT)

3. Prof. Dr. Bram Orobio de Castro ‐ Ontwikkeling van agressief gedrag

4. Dr. Arne Popma - Neurobiologische achtergronden van agressie

5. Drs. Yvonne van Engelen & drs. Nico Oud - Hanteren van agressie binnen de zorgrelatie: Een andere kijk, een andere aanpak; het paradigma verschuift.

Algemene evaluatie studiedagen

Het bestuur ontwikkelde een evaluatieformulier waar de leden en introducés in januari voor het eerst kennis mee maakten. Dit jaar werd het evaluatieformulier drie keer voorgelegd aan de bezoekers van de studiedagen. Hieronder volgt een korte samenvatting van de evaluaties.

De thema’s van de studiedagen werden inhoudelijk als goed beoordeeld, gemiddeld een 8. De sprekers kregen van het publiek over het algemeen een voldoende (6) tot ruim voldoende (7).

De inhoud van de lezingen was nuttig voor het dagelijks werk, maar de studiedagen werden in mindere mate gebruikt om te netwerken en vakinhoudelijke kennis uit te wisselen, gemiddeld een 6.8. De suggestie was om de bezoekers te voorzien van badges zodat het gemakkelijker wordt om elkaar aan te spreken. Het bestuur nam zich dit advies ter harte. De derde studiedag kregen alle leden en introducés bij binnenkomst een badge waarop zij hun naam en instelling konden vermelden. Dit heeft helaas niet geresulteerd in een toename van de uitwisseling tussen leden en introducés, gemiddeld 6.5.

Het bestuur koos de Van der Hoevenkliniek te Utrecht als vaste locatie voor haar studiedagen omdat het centraal gelegen is en gemakkelijker is voor de bezoekers om dezelfde locatie aan te houden. Hoewel een aantal bezoekers het koud vond in de zaal kreeg de locatie als geheel een goede beoordeling. De lunch werd op twee studiedagen als minder goed beoordeeld, het was mager. Het bestuur kon zich helemaal vinden in het commentaar en heeft op de derde studiedag gezorgd voor een luxe lunch. Dit werd zeer gewaardeerd door het publiek. Ook de komende studiedagen kunnen de leden en introducés rekenen op een luxe lunch.

Al met al werden de studiedagen in 2010 inhoudelijk en organisatorisch (ruim) voldoende tot goed beoordeeld. Het bestuur zal - indien mogelijk - de verbeterpunten proberen te realiseren en heeft dat op een aantal punten ook reeds in gang gezet.

FINANCIEEL JAARVERSLAG 2010

Jo M.M. Leunissen, penningmeester

2010 is een relatief duur jaar geweest. De inkomsten zijn grotendeels gelijk gebleven wat betreft contributie en bijdragen studiedagen. Helaas zijn de advertentie-inkomsten in vergelijking met 2009 fors teruggelopen. Het bouwen van de nieuwe website en de implementatie van het nieuwe administratieve systeem -‐captain brengt eenmalige extra investeringskosten met zich mee.

De bestuurskosten zijn ook gestegen doordat nu gebruik wordt gemaakt van Hoog Brabant als goed bereikbaar doch ook wat prijzig vergadercentrum.

De huidige opzet van de studiedagen is beduidend professioneler en is daarmee ook beduidend duurder geworden. De kosten van de laatste studiedag in november zijn betaald in januari (€1.273,-) en dat betekent dat de drie studiedagen elk gemiddeld ongeveer €1.750,- hebben gekost.

Zie voor een nadere toelichting op de in– en uitgaven de tabellen het <jaarverslag 2010 > bij de menukeuze <leden>

Jaarverslag Efcap-nl  2010